جمعه, 08 ارديبهشت 1396 ساعت 17:11

ساعتى در "باغ صبا" يا "باغ صائب تبريزى"

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)

ساعتى در "باغ صبا" يا "باغ صائب تبريزى"

هفته گذشته طبق معمول غالب سفرهاي اخیرم به تبريز، قرار ديدارى با برخی مسئولین ارشد شهری از جمله شهردار محترم تبريز داشتم، براى مذاكره پيرامون برخى مسائل از جمله #موزهٰ_استاد_شهريار و حوزه هاى فرهنگى، هنرى، منطقه اى و بين المللى شهردارى و شهو تبريز. شهردار محترم ديدار را در #باغ_صبا يا #باغ_صائب_ تبريزى قرار گذاشته بودند. فارغ از محتواى گفتگوهاى مفيد، چند نكته در مورد اين باغ و صائب تبريزى به بهانه اين پست تقديم مى دارم:

 باغ صائب تبریز در بلوار فارابی(چای کنار) واقع شده و قريب یک دهه است از ساخت أن مى گذرد. اين مجموعه  یکی از باغات بسیار با صفاى تبريز است كه از نظر ساختمانى مطابق با معماری سنتی ایرانی میباشد.

صائب تبريزى است يا أصفهاني؟

برگزارى اين جلسه خاطره اى را تداعى كرد كه ذكر آن را خالى از فايده نمى دانم. دههٰ هفتاد من عضو كميته هاى فرهنگى و ارتباطات #دفتر_يونسكو_در_تهران بودم. در آن سالها بر اساس برنامه اى از يونسكو كه دههٰ بزرگداشت مشاهير شرق ناميده شده بود، براى برخى مشاهير عرصه هاى علم، ادب، فلسفه ، تاريخ و حتى طب و... با حمايت يونسكو برنامه هاى وزينى با حضور شخصيتهاى مطرح در داخل و خارج برگزار مى شد و بعضاً دبيركل يونسكو حضوراً يا با إرسال پيام پشتيبانى آن سازمان جهانى را إعلام مى كرد. بزرگداشت صائب يكى از آن موارد بود كه مقرر شده بود در اصفهان برگزار شود. اينجانب با حضور جدى و دفاع جانانه در جلسات استدلال مى كردم كه صائب گرچه در اصفهان از دنيا رفته است، اما در تبريز متولد شده و بنام صائب تبريزى معروف است. يكى از استدلالهاى مدافعين برگزارى بزرگداشت_صائب در اصفهان اين بود كه مدفن صائب اكنون از جاهاى ديدنى اصفهان و محل زيارت دوستدارانش مى باشد، در حاليكه در تبريز هيچ بنايى به نام صائب وجود ندارد. ايراد به حقى بود كه به مشئولين استان و شهر منتقل شد و بايد از آنان متشكر بود كه اين باغ باصفا را بنام #باغ_صائب_تبريزى آراستند و پيراستند و به بهره بردارى رساندند. اما بشنويد از آن سوى قضايا، كه پس از چند جلسه بالاخره يونسكو موافقت كرد كه #بزرگداشت_صائب_ تبريزى_در_تبريز برگزار شود، تصور مى كردم وقتى اين مصوبه را به تبريز بياورم، مسئولين محلى وقت تبريز بلافاصله ستادي با حضور ارگانهاى ذيربط تشكيل مى دهند و برنامه اى درخور برگزار مى شود. اما چه گويم كه مراكز علمى و دانشگاهى أن را برعهده ادارات كل اجرائى و فرهنگى استان مى دانستند و بالعكس. و عذر مقبول هميشگى كمبود يا فقدان بودجه و اعتبار كافى استدلالى بود كه هيچ پاسخى نداشت... بعداز اين واقعه مدتها خود را سرزنش مى كردم كه اگر براى آوردن اين مراسم به تبريز اصرار نمى كردم، لاأقل در اصفهان برگزار مى شد.

               ********************************

صائب در برخى ابيات به مولد خود اشاره كرده است از جمله گفته است:

صائب از خاك پاك تبريز است.      هست سعدى گر از گل شيراز

زخاك پاك تبريزست صائب مولد پاكم.     از آن با عشقباز شمس تبريزى سخن دارم

                  ******************************
 
میرزا محمّدعلی صائب تبریزی در سال ۱۰۰۰ هجری در تبریز زاده شد. پدر او تاجری معتبر بود. خانوادهٔ صائب جزو هزار خانواری بودند که به دستور شاه عباس اول صفوی از تبریز کوچ کرده و در محله عباس‌آباد اصفهان ساکن شدند،و این مردم را تبارزه (تبریزی‌های) اصفهان می‌نامیدند.

صائب در اصفهان به آموختن علوم عصر پرداخت. در جوانی به حج رفت و در بازگشت به مشهد سفر کرد.

صائب در سال ۱۰۳۴ ه. ق از اصفهان عازم هندوستان شد و بعد به هرات و کابل رفت. حکمران کابل، خواجه احسن‌الله مشهور به ظفرخان، که خود شاعر و ادیب بود، مقدم صائب را گرامی داشت. ظفرخان پس از مدتی به خاطر جلوس شاه جهان، عازم دکن شد و صائب را نیز به همراه خود برد.

در سال ۱۰۴۲ ه‍. ق صائب به ایران بازگشت و در اصفهاناقامت گزید. شاه عباس دوم صفوی به او مقام ملک‌الشعراییداد. صائب هشتاد سال زندگی کرد و در اصفهان دیده از جهان فروبست. درگذشت او در سال ۱۰۸۶ یا ۱۰۸۷ ه. ق بوده‌است. آرامگاه او در اصفهان، در محلهٔ لَنبان، در محلی است که در زمان حیات او معروف به تکیه میرزا صائب بود. مقبرهٔ صائب در باغچه‌ای در اصفهان در خیابانی که به نام او نامگذاری شده‌است قرار دارد.

صائب تبریزی شاعری کثیرالشعر بود، شمار اشعار صائب را از شصت هزار تا صد و بیست هزار بیت گفته‌اند. آثار صائب جز سه چهار هزار بیت قصیده و یک مثنوی کوتاه و ناقص به نام قندهارنامه و دو سه قطعه، همگی غزل است. افزون بر فارسی وی هفده غزل به ترکی آذربایجانی نیز دارد.

 


 .

صائب را شاعر تک‌بیت‌ها نیز گفته‌اند. از بیت‌های مشهور اوست:

 
پاکان ستم ز جور فلک بیشتر کشند   گندم چو پاک گشت خورَد زخم آسیا
همچو کاغذباد گردون هر سبک‌مغزی که یافت   در تماشاگاه دوران می‌پراند بیشتر
اظهار عجز نزد ستم پیشه ابلهیست   اشک کباب موجب طغیان آتش است
به فکر معنی نازک چو مو شدم باریک   چه غم ز موی‌شکافان خرده‌بین دارم
پر در مقام تجربت دوستان مباش   صائب غریب و بی‌کس و بی‌یار می‌شوی

نازک‌خیالی در تصویر صائب سوی چمن چو آب روان شو که غنچه‌ها|چون ماهیان تشنه دهان باز کرده‌اند 

خواندن 1828 دفعه آخرین ویرایش در جمعه, 08 ارديبهشت 1396 ساعت 17:11

نظر دادن

یادی از دوران نمایندگی در مجلس شورای اسلامی

پيام به همايش دانشجويان منتخب دانشگاههاى آذربايجان شرقى

به یاد "جمشید اسماعیل اف" موسیقیدان نامی تاجیکستان (2)

تازه ها

دبیر علمی سوگواره شعر فاطمی تبریز خبر داد؛ ارسال ۵۰۲ اثر به دبیرخانه سوگواره شعر فاطمی تبریز (خبرگزاری مهر)

دبیر علمی سوگواره شعر فاطمی تبریز خبر داد؛ ارسال ۵۰۲ اثر به دبیرخانه سوگواره شعر فاطمی تبریز (خبرگزاری مهر)

یکشنبه, 21 دی 1399 09:47

تبریز- دبیر علمی چهارمین سوگواره شعر فاطمی تبریز از ارسال ۵۰۲ شعر از شعرهای مختلف کشور به دبیرخانه این سوگواره خبر داد. به گزارش خبرنگار مهر و به نقل از روابط...

بمناسبت بزرگداشت هفتصدمین سال تولد کمال خجندى /على اصغر شعردوست/روزنامه اطلاعات 1399/10/07

بمناسبت بزرگداشت هفتصدمین سال تولد کمال خجندى /على اصغر شعردوست/روزنامه اطلاعات 1399/10/07

یکشنبه, 07 دی 1399 16:25

زاهدا تو بهشت جو که کمال /// ولیان کوه خواهد و تبریز اشاره: به پیشنهاد حکومت تاجیکستان و تصویب سازمان علمى، فرهنگى و تربیتى ملل متحد (یونسکو)، امسال به‌عنوان هفتصدمین سال...

یلدا در عصر کرونا (روزنامه اطلاعات - یکشنبه ١٣٩٩/۰٩/٣۰)

یلدا در عصر کرونا (روزنامه اطلاعات - یکشنبه ١٣٩٩/۰٩/٣۰)

یکشنبه, 30 آذر 1399 11:01

روزگار پر راز و رمزى را سپرى مى‌کنیم. گسترش بیمارى عالمگیر کرونا یا کووید ۱۹ بر همه شئون زندگى انسان اثر گذاشته است. بسیارى از مناسک و آداب معروف در...

شعردوست: هیچ شاعر معاصری به اندازه شهریار محبوبیت ندارد (خبرگزاری ایسنا 27 شهریور 1399)

شعردوست: هیچ شاعر معاصری به اندازه شهریار محبوبیت ندارد (خبرگزاری ایسنا 27 شهریور 1399)

سه شنبه, 01 مهر 1399 09:42

  ایسنا/آذربایجان شرقی پژوهشگر ادبیات گفت: در بین شاعران معاصر از بابت کمیت و کیفیت اشعار، نحوه زندگی و محبوبیت، کسی به پای استاد شهریار نمی ‏رسد، نمی‌توان او را با شاعر...

حق تكثير كليه محتواى تصويرى، صوتى و نوشتارى اين وبسايت متعلق است به على اصغر شعردوست .

طراحی سایت و بهینه سازی سایت توسط نونگار